Promotie R.M.J. Janssen: astronomie

26 januari 2017 | 12:30
plaats: Aula, TU Delft
door Webredactie

Multiwavelength observations of active galactic nuclei: Using current facilities and development of enabling technologies. Promotor: Prof.dr.ir. T.M. Klapwijk (em.hgl 2014 TNW); Promotor 2: Prof.dr. H.J.A. Röttgering (U-Leiden).

In het centrum van ieder sterrenstelsel huist een massief zwart gat van miljoenen zonsmassa’s. Hoewel in de meeste sterrenstelsels dit zwarte gat enkel te detecteren is door de gravitationele aantrekking op nabij gelegen sterren, is in ongeveer 10% van de sterrenstelsels dit zwarte gat de motor in het meest heldere verschijnsel in het universum: een actieve galactische kern (Active Galactic Nucleus, AGN).

In dit onderzoek hebben we antwoord gegeven op de vraag: “Welke sterrenstelsels hebben een AGN?” Om deze vraag te beantwoorden voor sterrenstelsels dicht bij aarde heb ik gebruik gemaakt van bestaande observaties met radio, infrarood en optische telescopen. In mijn proefschrift laat ik zien dat er twee typen AGN zijn:

 

  • ‘Quasar-modus’ AGN bevinden zich in sterrenstelsels vergelijkbaar met de melkweg. Ze hebben een gemiddelde massa en hebben actieve stervorming. ‘quasar-mode’ AGN zijn te herkennen aan extra emissie in het optische en nabije infrarood.
  • ‘Radio-modus’AGN bevinden zich in de meest massieve sterrenstelsels. Dit AGN type is enkel te herkennen aan hun radio jet – een stroom van relativitische deeltjes die tot ver buiten het sterrenstelsel kan rijken. Ten gevolge van de interactie tussen de radio jet en het gas in en om het sterrenstelsel, wordt de gas toevoer gelimiteerd. Hierdoor hebben deze massieve sterrenstelsels weinig tot geen stervorming.

 

 

Om deze twee AGN populaties ook in meer afgelegen sterrenstelsels te identificeren zijn nieuwe observaties is het ver-infrarood noodzakelijk. In het universum bevinden zich veel sterrenstelsels die niet zichtbaar zijn met optische telescopen ten gevolge van het stof in deze sterrenstelsels. Dit maakt hen echter helder in het ver-infrarood. In dit proefschrift laat ik zien dat supergeleidende resonatoren kunnen fungeren als een ver-infrarood detector die voldoet aan alle eisen van de volgende generatie telescoopcamera’s.

Meer informatie?
Voor inzage in proefschriften van de promovendi kunt u kijken in de TU Delft Repository, de digitale vindplaats van openbare publicaties van de TU Delft. Proefschriften zullen binnen een paar weken na de desbetreffende promotie in de Repository te vinden zijn.

© 2017 TU Delft

Metamenu