De Rijksoverheid heeft duidelijke ambities voor de verduurzaming van Nederland en het versterken van de internationale positie van Nederland in deze wereldwijde transformatie. Voor deze grote en urgente maatschappelijke opgaven heeft Nederland alle partijen nodig die hier een bijdrage aan kunnen leveren.

Zowel het ministerie van IenM als TU Delft zien en erkennen de noodzaak voor een gezamenlijke inzet op de belangrijkste thema’s. Secretaris-Generaal Lidewijde Ongering lichtte deze ambities toe. Kortgezegd is Nederland in 2030:

  • de best beschermde delta
  • een knooppunt van excellente verbindingen
  • een koploper in hergebruik van afval
  • een land met slimme steden
  • en een land waar burgers en bedrijven betrokken zijn bij hun leefomgeving.

Een enorme opgave die vereist dat alle stakeholders zich scharen achter deze ambities, de talrijke mogelijkheden en oplossingen onderzoeken en samen werken om deze in de praktijk te laten slagen. Dat was dan ook de inzet van dit werkbezoek. De gehele ambtelijke top van het ministerie van IenM was te gast op de campus van de TU Delft, waar Tim van der Hagen, voorzitter College van Bestuur TU Delft, hen de actuele ontwikkelingen en strategie van de TU Delft schetste. 

Dialoog over relevante ontwikkelingen

Om te benadrukken dat wetenschap en overheid elkaar nodig hebben en versterken bij het waarmaken van deze ambities, gingen Peter Russel, decaan van de faculteit Bouwkunde en Mark Frequin, directeur-generaal Bereikbaarheid bij het ministerie inhoudelijk met elkaar in dialoog. Pauline Herder, voorzitter Delft Energy Initiative, gaf een gloedvol betoog over verscheidene kansrijke Delftse ontwikkelingen in de energietransitie, terwijl Marcel Hertogh, voorzitter Delft Delta’s, Infrastructures & Mobility uitlegde hoe TU Delft investeert in professionals van de toekomst. Dat is onder meer door in het onderwijs in te zetten op het opleiden van specialisten die ook goed begrijpen hoe hun inbreng past in de maatschappelijke context en het bredere systeem.

Inspiratie en samenwerking in concrete projecten

Naast het uitwisselen van informatie, was dit werkbezoek vooral ook bedoeld om via initiatieven van de TU Delft alle aanwezigen te inspireren. Tijdens drie break-out sessies bij The Green Village, RoboValley en QuTech werden de aanwezigen getrakteerd op de laatste innovaties op het gebied van respectievelijk duurzaamheid, robotica en quantum computing. Alle drie de initiatieven lieten aan de hand van concrete projecten zien wat op middellange en langere termijn het potentieel is van de verschillende innovaties.

Break-out sessie 1 - The Green Village, Innovatie van lab naar praktijk

Onder leiding van managing director Jaron Weishut bracht een groep van zeven topambtenaren een bezoek aan de “wetenschappelijke speelplaats” The Green Village. De groep bekeek het mobiele lab van PHYSEE, een tech-startup bij YES!Delft, waar hun Powerwindow wordt getest, kortweg een 100% transparante ruit die elektriciteit produceert. Ook is het project Car-as-a-Powerplant bezocht, een brandstofcelauto die stroom levert aan het net en het Pret-à-Loger huis, een getransformeerd rijtjeshuis waarmee Delftse studenten in 2014 in Versailles de hoofdprijs op duurzaamheid wonnen in een internationale competitie. In de serre van het Pret-a-loger-huis werd verder toegelicht dat het terrein - dat nu vooral nog een grote bouwplaats is - vol komt te staan met innovatieve opstellingen, objecten en gebouwen die door echte gebruikers worden gebruikt en bewoond. Dit alles om op een geheel praktische manier fundamenteel en toegepast onderzoek te verbinden. Ter plekke ontstaat het idee om een overlegstructuur voor The Green Village in te richten waar, naast het Min. IenM, bijvoorbeeld ook Min. EZ onderdeel van zou moeten zijn. Een groep die 2x per jaar bijeenkomt om concreet zaken te realiseren.

Break-out sessie 2: City & Robotics, Toekomstige rol van Robotica en Drones in verstedelijkte gebieden

Arthur de Crook, directeur van RoboValley, neemt de ambtelijke top van IenM mee naar de CyberZoo in het Micro Air Vehicle Lab (MAVLab) van de lucht- & ruimtevaart faculteit van de TU Delft. In dit lab worden de meest geavanceerde drones ontwikkeld. In de CyberZoo kruipen grote en kleine veel potige en blokvormige robots rond. Drones zo klein als een insect of zo groot als een vogel. Er wordt onderzoek gedaan naar ‘swarming’: kleine drones die in een zwerm vliegen en bijvoorbeeld kunnen worden ingezet voor het opsporen van branden. De toepassingen van deze drones voor IenM zijn duidelijk: zowel voor het deltaprogramma, het milieu en in de maritieme sector kan deze nieuwe generatie robots veel nuttig werk doen. Denk aan dijkbewaking, het opsporen van illegale lozingen en het uitvoeren van inspecties in het havengebied. Maar ook voor andere sectoren - landbouw, gezondheidszorg en logistiek om er een paar te noemen - zijn de toepassingen talrijk. Daarvoor is het wel noodzakelijk dat onderzoekers en bedrijven de ruimte krijgen om te experimenteren met deze robots in een gecontroleerde omgeving, zoals bijvoorbeeld op het voormalige vliegveld Valkenburg. RoboValley biedt deze ruimte, maar vergeleken met het buitenland zijn de testmogelijkheden nog beperkt. De Crook roept dan ook op tot een versoepeling van de regels in Nederland. “Als we nu niet de ruimte krijgen, lopen we een grote achterstand op. We mogen het momentum niet verliezen. Alleen dan kunnen we van Nederland dé innovatiehub op het gebied van robotica maken.”

Lidewijde Ongering, secretaris-generaal van IenM, bedankt na afloop iedereen voor het inspirerende verhaal. “We gaan met elkaar kijken hoe we dit verder kunnen brengen.”

Break-out sessie 3: Quantum Computing – From dream to Reality

 Onder leiding van Carmina Garcia Almudever (Assistant Professor) en Anna Molleman (programmamanager) wordt een de groep IenM’ers meegenomen naar QuTech. De sessie begint met een presentatie van Carmina over QuTech gevolgd door een bezoek aan diverse labs. Het doel van QuTech is het ontwikkelen van quantumtechnologie ten behoeve van veilige quantum netwerkverbindingen en quantum computers. QuTech heeft de ambitie om ’s werelds eerste werkende quantum computer te bouwen. De belangrijkste investeerders in dit onderzoek zijn de Nederlandse overheid, Microsoft, Intel en de EU. Het wordt pittig als Carmina de groep meeneemt in de fundamentals van quantum computing. De grote uitdaging voor het ontwikkelen van quantumtechnologie voor de quantumcomputer is de opschaling: het kunnen maken van complexe structuren met zeer veel quantumbits. De groep leert dat quantum computing zeer veelbelovend is. Voorbeelden van toepassingen zijn het berekenen van de eigenschappen van veelbelovende nieuwe materialen op moleculair niveau, diagnose bij DNA sequensing, big data toepassingen, ontwikkelen van nieuwe medicijnen en nog veel meer. Tijdens deze break-out sessie is duidelijk geworden hoe enthousiaste onderzoekers uit binnen- en buitenland fundamenteel onderzoek doen in de quantum mechanica om de droom van een supersnelle quantum computer werkelijkheid te laten worden.

 

Meer informatie over de samenwerking tussen het Ministerie van IenM en de TU Delft.