Bas Hensen wint prijs voor beste natuurkundeproefschrift

Nieuws - 31 oktober 2017

Met zijn proefschrift ‘Quantum Nonlocality with Spins in Diamond' heeft Bas Hensen de NWO Natuurkunde Proefschrift Prijs 2017 gewonnen. Hensen, die zijn promotie-onderzoek bij QuTech uitvoerde, beschreef met dit proefschrift de eerste ‘loophole-free Bell test’ ter wereld, . De test leverde onomstotelijk bewijs voor het bestaan van quantumverstrengeling. Aan de prijs is een bedrag van 10.000 euro verbonden.

De ‘loophole free Bell-test’ haalde in 2015 de wereldpers, omdat de test bewees dat Einstein ongelijk had in zijn opvatting over de quantumtheorie. In 1935 stelde de beroemde natuurkundige zich een fundamentele vraag over ons universum: kan, zoals de theorie van de quantummechanica voorspelt, het waarnemen van een object instantaan gevolgen hebben voor een ander object, zelfs als dat object zich aan de andere kant van de Melkweg bevindt? Einstein weigerde dat te accepteren en noemde deze quantumverstrengeling, waarbij een deeltje direct wordt beïnvloed door een meting op een verstrengeld partnerdeeltje, ‘spookachtige invloed op afstand’. De Bell-test die de Delftse onderzoekers uitvoerden, toonde voor het eerst onomstotelijk aan dat zulke quantumverstrengeling wel degelijk bestaat. Zelfs als de desbetreffende deeltjes zich op grote afstand van elkaar bevinden.

Leiderschap
De selectiecommissie van NWO was onder de indruk van zowel de inhoud als de presentatie van het proefschrift en zei grote waardering te hebben voor de inspanningen van Hensen om zijn onderzoek uit te leggen aan een breed publiek. Ook roemen zij de onafhankelijkheid en de leiderschapsrol van Hensen binnen zijn team.

Bas Hensen voerde het roemruchte experiment uit onder leiding van Prof. Ronald Hanson, die tegenwoordig wetenschappelijk directeur is van QuTech, het quantuminstituut van de TU Delft en TNO. Op 29 april 2016 promoveerde hij cum laude. Hanson is trots op zijn voormalige promovendus: ‘Bas heeft een uitzonderlijk experiment volbracht en hierbij van begin tot eind wetenschappelijk leiderschap getoond. QuTech barst van het jonge talent en Bas is daar een prachtig voorbeeld van.’

Quantumchips van de toekomst
In februari 2017 ontving Bas Hensen ook al een Rubicon-beurs van NWO. Met deze beurs vervolgt hij nu zijn wetenschappelijke loopbaan als Postdoctoral Research Fellow bij het Centre for Quantum Computation and Communication Technology aan de University of New South Wales. Hensen werkt hier aan een toekomstige quantumcomputer die ons kan helpen vragen te beantwoorden die buiten het bereik liggen van zelfs de snelste klassieke supercomputers. Hij onderzoekt hoe quantumchips gemaakt van silicium eruit zullen zien.

Voor meer informatie over het baanbrekende experiment van Bas Hensen bij QuTech: https://qutech.nl/hansonlabloopholefreebelltest/