Prof.ir. F. J. Palmboom

Hoogleraar Van Eesteren - Afdeling Urbanism

“Sinds 2013 bekleed ik de Van Eesteren Leerstoel. We houden ons bezig met ‘stedenbouw in relatie tot de fysieke condities van het Nederlandse deltalandschap’. Deze zijn erg nauw met elkaar verbonden. In mijn ontwerppraktijk heb IK dat ervaren aan de hand van projecten als IJburg in Amsterdam, en recentelijk voor New Orleans en New York in de VS. Ons onderzoeksterrein is het IJsselmeergebied, waar Cornelis van Eesteren (Nederlands architect en stedebouwundige) zich tijdens zijn leven intensief mee bezig heeft gehouden.

Ik ben trots op de Nederlandse ontwerptraditie, waarbij we stedebouw, architectuur, ingenieurskunst, ecologie en landschapsarchitectuur met elkaar proberen te verbinden. Zo worden er landschappen tot stand gebracht die niet alleen functioneel, veilig en duurzaam, maar ook een plezier voor het oog en de geest zijn. Het is een traditie die de nodige dilemma’s en conflicten kent. Aan de ene kant is er het natuurlijk systeem met zijn dynamiek en onvoorspelbaarheid; aan de andere kant is er de verstedelijking die juist vraagt om controle en het uitsluiten van risico’s. Dat noem ik de Delta-paradox.

Balans

In het IJsselmeergebied heeft dat geleid tot het opknippen in compartimenten en het trekken van extra verdedigingslijnen, met de Afsluitdijk en Houtribdijk als voorbeeld. Het staat op gespannen voet met het natuurlijke systeem, dat nog steeds niet hersteld is van de omslag van zoute zeearm naar een zoete binnenzee. En nu zijn er, mede vanwege klimaatveranderingen, alweer nieuwe maatregelen nodig. Hoe vinden we daarin (op tijd) de goede balans?

Opgaves en vakmanschap

We verrichten tot 2016 een onderzoek volgens drie sporen: Ten eerste onderzoeken we al tekenend de ruimtelijke kwaliteiten van het IJsselmeergebied. Ten tweede wordt de optimalisatie van het watersysteem op de lange termijn onderzocht, met mogelijke strategieën voor meer natuurlijke dynamiek, met de nadruk op de zone rondom de Houtribdijk. Hiervoor organiseren we een reeks openbare kennisconferenties. Ten derde onderzoeken we wat de toegevoegde waarde is van mogelijke toekomstige ontwerpstrategieën voor Nederlandse Deltametropool.

Wat mij zeer fascineert is het vakmanschap dat bij deze opgaves in het geding is. Hoe kan je aan zo’n ongrijpbaar fenomeen als een deltalandschap ontwerpen? Hoe kan je de kloof tussen de enorme schaal van het geheel en de kleine schaal van een kade of een dijkprofiel overbruggen? Hoe kan je dat alles zichtbaar maken en in de vingers krijgen? Het trainen van je ruimtelijk inzicht en het ‘leren denken met je potlood’ zijn daarvoor essentieel. Daarin hoop ik studenten tot grote hoogte te stuwen.”   

"Wat mij zeer fascineert is het vakmanschap dat bij ontwerpopgaves op regionale schaal in het geding is. Het trainen van je ruimtelijk inzicht en het ‘leren denken met je potlood’ zijn daarvoor essentieel. Daarin hoop ik studenten tot grote hoogte te stuwen."

- F.J. Palmboom

Frits Palmboom