Roel Marissen

Naam?

Roel Marissen

Functie?

Deeltijd hoogleraar Failure Mechanics of Composites bij de TU Delft en
Scientist (lees: huisuitvinder/wetenschapper) bij DSM Dyneema - fabrikant van zeer sterke vezels.

Privé?

‘Ik ben al jaren gelukkig getrouwd met Trudy en we hebben twee dochters: Astrid (26) en Kim (23). We wonen in Limburg, dus ik reis veel. In mijn vrije tijd lees ik graag, het liefst science fiction. Sommigen zouden dat als grap kunnen misbruiken over de kwaliteit van mijn wetenschap hier, maar het past prima bij de innovator die ik in hart en nieren ben. Bij wetenschap hoort ook een beetje fantasie. Niet als het klaar is natuurlijk, dan is de wetenschap strak en strict, maar wèl aan het front. Het voortraject is altijd een beetje fuzzy - denk maar aan toen men begon met de kwantumfysica, daar zijn veel discussies over geweest.’  

Favoriete vrijetijdsbesteding?

‘Het beoefenen van de wetenschap wedijvert hier met het feit dat ik verzot ben op de bergen. Het is daar zo ongelofelijk mooi! Ik ga dan ook regelmatig skiën en 's zomers ook bergwandelen. Meer in het algemeen kun je stellen dat ik vaak op vakantie ga. Andere passies zijn muziek luisteren en onze tuin vol bloemen. Het is er niet strak onderhouden, eerder wat chaotisch, maar bijzonder kleurig in het bloeiseizoen!’

Mooiste gebeurtenis uit uw carrière?

‘Waar ik erg trots op ben, is de uitvinding en ontwikkeling van de zogeheten Dyneema® Diamond technology. We hebben hiervoor kleine, harde steenvezeltjes meegesponnen in de DSM Dyneema kunststof vezel, met als resultaat de meest snijbestendige vezel ter wereld. Het betrof echt een conceptuele uitvinding: puur een idee waarvan we dachten dat het zo zou moeten werken. Fantastisch dat dit ook realiteit werd! Een tweede gebeurtenis heeft te maken met de berekening van de sterkte van composietmateriaal met een gat erin. Die sterkte is afhankelijk van de grootte van het gat en dat is vreemd, er waren al verklaringen voor, maar vanuit de fysica gezien zijn die nonsens. Dat heeft me altijd erg dwars gezeten. Ik ben er zo'n 20 jaar mee bezig geweest om een echte, op fysica berustende theorie te ontwikkelen voor de sterkte van gekerfde composieten. Uiteindelijk is dat gelukt, met als hoogtepunt de promotie (in 2004) van ChuanJun Liu, die het als eerste allemaal echt numeriek modelleerde.’

Leukste aan uw werk?

‘Ontdekkingen en uitvindingen doen. Ik heb blijkbaar een bijzondere kronkel in mijn hoofd waardoor ik de wereld net iets anders zie dan anderen. Daardoor zie ik vaak mogelijkheden of kansen waar iedereen overheen kijkt. Ik heb in mijn loopbaan overal octrooien achtergelaten, bij DSM zelfs meer dan vijftig. Natuurlijk is het soms een moeizaam traject van idee naar implementatie, maar het is elke keer weer fijn als dat lukt! Ook leuk is het om af en toe echt goede studenten mee te maken. Ik neem altijd mondelinge tentamens af, omdat ik vind dat de academicus zich moet kunnen weren in een twistgesprek of 'academisch steekspel'. Heel sporadisch komt er een student langs die het net zo goed weet als ik, of zelfs een beter antwoord geeft dan dat ik het verteld heb. Ik constateer dan met veel plezier dat mijn colleges echt nut hebben gehad.’

Grootste uitdaging op dit moment?

‘Die ligt op het persoonlijke vlak: de Großvenediger beklimmen, een berg in Oostenrijk van zo'n 3600 meter hoog, waar we afgelopen zomer tijdens een bergwandeling tegenover stonden. Het zal wel vies afzien worden, maar de klim valt denk ik nog binnen mijn bereik: technisch is-ie niet zo moeilijk, de grootste stijging is tot aan de hutten, daarna valt het mee. Ik wil graag deze of volgende zomer een poging wagen. De berg is aan de top vergletsjerd en dat vind ik juist zo prachtig. Sneeuw en ijs vind ik geweldig!’

Waarom Delft?

‘Ik ben hier afgestudeerd, dus een 'Delftse School' pur sang. Wat ik vooral waardeer aan Delft, meer nog dan aan andere universiteiten, is de grote doelgerichtheid. We doen aan goede én bruikbare wetenschap. Mijns inziens is dat ook het belang van wetenschap: het is een fantastisch middel, maar het is een middel tot een doel. Er zijn grote sommen geld mee gemoeid, betaald door de maatschappij en industrie, dus daar moet iets voor terugkomen. Delft verstaat die kunst uitstekend.’

Beste eigenschap?

‘Ik ben een goede uitvinder.’  

Minst goede eigenschap?

‘Om een paar pekelzonden te noemen: ik ben enigszins chaotisch, soms slordig, en mijn kinderen zeggen altijd dat ik al hun problemen direct wil oplossen maar er niet over wil praten. Verder heb ik grote moeite met omgaan met gezag; ik neig ertoe mijn bazen te vertellen wat ze verkeerd doen.’  

Welk onderwerp hoort volgens u hoog op de politieke agenda?

‘Met het vooruitzicht dat onze voorraad kolen en aardolie uitgeput raakt, kunnen we gelukkig al flink “groene energie” opwekken. Echter: nu moeten we nog leren om die energie efficiënt te  bewaren op grote schaal. Dat kan natuurlijk in batterijen, maar daar kleven veel nadelen aan. Mijn voorkeur zou het hebben om elektriciteit om te zetten in waterstof en dat aan CO2 te binden tot vloeibare brandstof. Daar kan een verbrandingsauto prima op draaien en de enige uitstoot is water en de CO2 die er in is gegaan. Een prima oplossing, die echter alleen kan slagen als de politiek er geld insteekt en de maatschappij erop gaat inrichten. Natuurlijk zitten er nog veel haken en ogen aan en liggen er volop uitdagingen voor wetenschap en techniek, maar het is een betere oplossing dan een wereld vol batterijen.’  

Inspiratiebron?

‘Het klinkt ontzeggend arrogant, maar dat zijn gewoon mijn eigen hersenen. Zelden zie ik bijvoorbeeld in de natuur iets waarvan ik denk: zo moet ik het in de techniek ook doen. Gaat het over inspiratie voor hoe je leeft, dan zeg ik liefde, vriendschap en humor. Tot slot noem ik nog graag mijn afstudeerhoogleraar/promotor Jaap Schijve en voormalig DSM-baas Leen Struik, een beroemde polymerenprofessor. Zij zijn niet speciaal een inspiratiebron, maar hebben wel veel voor mij betekend. Van beiden heb ik veel geleerd.’