Productie van biobrandstoffen


Nick van der Horst

Het bacheloreindproject van Nick van der Horst

Aan het einde van de bachelor wordt van je verwacht dat je in staat bent zelfstandig onderzoek te doen, waarin je laat zien alles te kunnen toepassen wat je tijdens de bachelor geleerd hebt. Met dit ‘bacheloreindproject’ (BEP) word je helemaal vrij gelaten om een oplossing (of advies) aan te dragen voor een typisch ‘TB probleem’. Wanneer is iets een TB probleem? Simpel gezegd: zodra een probleem dusdanig complex wordt, veelal veroorzaakt door conflicterende belangen van diverse betrokken partijen, dat kennis van verschillende disciplines (economen, ingenieurs, juristen, etc.) noodzakelijk is om tot een oplossing te kunnen komen.

Tijdens mijn BEP heb ik onderzocht wat de mogelijkheden zijn voor Shell om biobrandstoffen te gaan produceren. Dit lijkt op het eerste gezicht vooral een technisch vraagstuk, maar als je er wat langer over nadenkt zul je tot de conclusie komen dat er veel meer bij komt kijken. Allereerst is het belangrijk om een inventarisatie te maken van welke beschikbare technieken er zijn om biobrandstoffen te produceren. Niet alleen huidige, maar ook te verwachten ontwikkelingen in de toekomst moeten daarbij mee worden gewogen in de beoordeling. Wat zijn dan de te verwachten rendementen die behaald kunnen worden? Dit is afhankelijk van de ontwikkeling van kostprijzen, maar met name de marktontwikkeling van de vraag naar brandstoffen is bepalend. Deze gaat gepaard met grote onzekerheid. Hoe ga je hier mee om?

Daarnaast heeft de keuze om te investeren in biobrandstofcapaciteit, ook effect op de marktwaarde van Shell-kapitaal om fossiele brandstoffen te exploiteren. Hoe groot zijn deze effecten? Als de biobrandstofmarkt klein blijft zijn deze verwaarloosbaar, maar wat als investeren betekent dat de kostprijzen voor biobrandstof omlaag gaan. Zo laag dat het misschien wel een goedkoper alternatief wordt van fossiele brandstof.

Shell zou kunnen beargumenteren, om deze reden wagen we ons er niet aan. Maar wat doe je als andere energieproducenten deze keuze wel maken? Dan bestaat het gevaar van ‘de boot te missen’. Dit zijn allemaal voorbeelden van complexe beslissingen die vaak gepaard gaan met enorme investeringen en onzekerheid. Toch dienen ze wel genomen te worden. Er spelen nog veel meer zaken mee dan alleen de voorbeelden die ik hier aanhaalde, bijvoorbeeld: Is BIObrandstof eigenlijk wel zo duurzaam als het woord doet vermoeden? In de toekomst zou het imago hiervan kunnen veranderen met als gevolg dat gedane investeringen waardeloos kunnen blijken. En hoe gedragen de andere partijen binnen het ‘speelveld’ zich?

Wat ik vooral leuk vond aan het project is, dat je gaat begrijpen waarom het zo lastig is voor een bedrijf als Shell om snel ‘te verduurzamen’. Dit komt vooral door de manier waarop je als TB’er naar problemen kijkt. Je bent heel erg getraind om de grote systemen te beschouwen. Dit systeemdenken kan heel erg helpen bij het verklaren waarom zaken zich ontwikkelen zoals ze doen. Ik denk dat dit ook de kracht is van technische bestuurskunde: je leert als TB’er de maatschappij als beste te begrijpen.