Programma

De eerstegraads lesbevoegdheid is een 2-jarige opleiding gebaseerd op twee pijlers: vakkennis (vakwetenschappelijke component) en pedagogisch-didactische vaardigheden (beroepsgerichte component). Hier vind je een overzicht van alle vakken die worden aangeboden binnen ons programma. Hieronder vind je een uitgebreide toelichting van de vakken binnen het beroepsgerichte jaar.

Op basis van je vooropleiding kun je in aanmerking komen voor vrijstelling van het vakwetenschappelijk jaar en/of vakken in het beroepsgerichte jaar (zie opleidingsvarianten en toelaatbaarheid).

Er zijn verschillende mogelijkheden om in te stromen in de lerarenopleiding voor het behalen van een beperkte tweedegraadsbevoegdheid of eerstegraadsbevoegdheid (zie opleidingsvarianten en toelaatbaarheid).

Vakwetenschappelijke component

Het doel van de vakwetenschappelijke component is om je wetenschappelijke kennis gerelateerd aan het schoolvak (informatica, natuurkunde, ontwerpen, scheikunde of wiskunde) te verbreden en verdiepen. Meer informatie over de invulling van dit deel van de opleiding vind je onder Opleidingsvarianten en toelaatbaarheid.

Beroepsgerichte component

Het doel van de beroepscomponent van de opleiding is gericht op de bekwaamheidseisen die in de wet worden gesteld aan docenten. Dit betekent dat je je kennis, vaardigheden, inzicht en attituden eigen maakt, die een beginnend eerstegraads docent nodig heeft om zijn taken op school goed uit te voeren. De beroepsgerichte component is opgedeeld in twee delen: basisdeel (1e semester) en verdiepingsdeel (2e semester), zie ook Opleidingsvarianten.

Pedagogical Content Knowledge (PCK)

Elke docent stelt zich regelmatig de volgende vragen: “Wat wil ik dat mijn leerlingen over dit onderwerp of concept leren en hoe ga ik ze helpen om dit te begrijpen? Welke materialen zijn er die me daarbij kunnen helpen? Wat weten de leerlingen al van het onderwerp en wat zullen ze moeilijk vinden? Hoe kom ik erachter wat mijn leerlingen daadwerkelijk hebben geleerd?” De kennis om deze vragen te kunnen beantwoorden, wordt in de wetenschappelijke literatuur Pedagogical Content Knowledge (PCK) genoemd. PCK leer je niet in een cursus of uit een boekje, maar juist door te werken in de praktijk. De ontwikkeling van je eigen PCK vormt de leidraad in de opleiding.

Vakken binnen het beroepsgerichte jaar

Didactische vaardigheden

Didactische werkvormen zorgen voor afwisseling tijdens de lessen. Afhankelijk van leerdoelen en leerinhoud kiezen docenten voor een bepaalde werkvorm. In dit vak maak je door vormen van ‘micro-teaching’ kennis met het plannen, voorbereiden, uitvoeren en evalueren van je lessen. Het vak biedt je ook handvatten voor klassenmanagement.

Onderwijskunde

In dit vak wordt gaan we in op processen in de klas, de school en het onderwijssysteem. Je maakt kennis met o.a. leertheorie en leerprocessen, kenmerken van adolescentie, de pedagogische opdracht van de school en vraagstukken rond orde houden en motivatie.

Vakdidactiek

Hier leer je hoe je het schoolvak het best aan je leerlingen kunt uitleggen, wat voor soort fouten en misverstanden je vaak tegenkomt en wat je hieraan kunt doen, hoe je lessen goed voorbereidt, hoe je afwisselende en aantrekkelijke lessen maakt en hoe je toetst of de leerlingen de doelen van je lessen bereikt hebben.

Schoolpracticum

Er zijn drie schoolpractica. In de oriënterende stage observeer je wat er zoal gebeurt in de klas en geef je zelf een beperkt aantal lessen. In de schoolpractica A en B sta je zelf voor de klas, in het begin onder begeleiding van een ervaren docent, later steeds zelfstandiger. Je past toe wat je bij vakdidactiek en onderwijskunde geleerd hebt. Samen met je begeleiders evalueer je je gedrag voor de klas en reflecteer je hoe het nog beter kan.

Ontwerpen en onderzoek

Als academisch geschoold docent zal je zelf onderwijsmateriaal van hoge kwaliteit moeten kunnen maken. Je leert hoe je de kwaliteit van je onderwijs kunt verbeteren door onderzoek te doen. Je leert dat onderzoek in de klas anders van aard is dan het bètaonderzoek waarmee je al vertrouwd bent. Thyrza Jagt en Arnaud van Harmelen schreven een artikel in Euclides (2014, 89/4, 37-39) over hun onderzoek “Dynamisch modelleren”.

Professionalisering

In dit vak werk je in projectvorm aan de ontwikkeling van je eigen professionele identiteit.

Een compleet overzicht van het programma van de opleiding vind je in de modulekaart.