Van 24 tot 27 augustus 2021 vindt de Vliet Clean (s)Up plaats. Tijdens deze clean-up wordt de Vliet tussen Leiden en Delft helemaal opgeruimd. Kinderen van diverse scoutingverenigingen suppen in 4 dagen de hele rivier af en ruimen al het plastic op dat ze tegenkomen. Tijdens deze clean-up doet WaterLab samen met stichting The Ocean Movement onderzoek naar microplastics in het water. Samen met de suppers gaan we op verschillende trajecten met een nieuwe methode metingen doen om zo te kijken hoeveel microplastics we in de Vliet vinden.

Wat?

We testen een nieuwe methode om microplastics te ‘vangen’ en te analyseren. Microplastic onderzoek vindt nu vooral plaats met watersamples die in labs geanalyseerd worden. Deze methode is erg duur en daarom niet geschikt om op grote schaal toe te passen. Tijdens de clean-up testen we een goedkopere methode uit om te kijken of deze net zo betrouwbaar is als de reguliere manier van microplastic monitoring.

Hoe?

We testen de Manta Trawl (sleepnet) methode. Dit sleepnet hangt normaal gesproken naast een boot, waarbij het microplastics aan het wateroppervlak verzamelt. Wij gaan testen of deze methode, met enkele aanpassingen, ook kan worden uitgevoerd achter een sup-board. Dit zou het voor meer mensen mogelijk maken om microplastics te verzamelen, omdat er geen boot nodig is en supboards goedkoper zijn.

De plastic-vangst wordt geanalyseerd met de 5-gyres-methode. Hierbij worden met een zeef de plastic stukjes gescheiden op grootte en type. Hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen stukjes groter en kleiner dan 5mm en de types Fragment, Film, Foam (piepschuim), Pellet (plastic bolletjes) en Line (vislijn of draad).

Waarom?

Microplastics zijn een groot onderdeel van het plastic probleem. Hoewel je grotere stukken plastic beter ziet en misschien op het oog meer vervuilend lijken, zijn het juist de kleine stukjes plastic die veel schade aanrichten. Zeker de allerkleinste stukjes plastics (kleiner dan 1 mm) zijn lastig uit het water te filteren in de afvalwaterzuivering. Veel van de producten die we gebruiken (bijvoorbeeld shampoo’s, scrubs of crèmes) bevatten microplastics en spoelen met het douchewater mee. Daarnaast kunnen de grotere stukken plastic over lange tijd in steeds kleinere stukjes breken. Zo worden macroplastics micro. Die microplastics worden vervolgens opgegeten door vissen en andere kleine waterdiertjes, waardoor ze verderop in de voedselketen steeds meer toenemen, met sterfte van dieren als gevolg.

Omdat je microplastics nauwelijks kunt zien, maar ze wel een groot probleem zijn, is het belangrijk om bij te houden of de hoeveelheid microplastics stijgt, daalt, of gelijk blijft. Ook kun je met (langdurige) monitoring mogelijke bronnen aanpakken. Het vinden van een goede en betaalbare methode is daarbij erg belangrijk.

Wie?

Sandra de Vries – WaterLab
Maarten Erich – The Ocean Movement

Dit onderzoek is mede mogelijk gemaakt door de Tauw Foundation, Waterschapsbank, Rabobank en Delfland.