Prof.ir. D.E. van Gameren

Hoogleraar Woningbouw - Afdeling Architecture

De tijd van VINEX-locaties is voorbij, de architectuuropgave van de toekomst ligt in de bestaande stad. Dat is de overtuiging van Dick van Gameren. De hoogleraar Woningbouw ziet het als zijn hoofdtaak goede, kritische ontwerpers klaarstomen voor die opgave.

Sinds zijn aantreden als hoogleraar in 2006 zag Van Gameren (1962) de woningbouwopgave in Nederland drastisch teruglopen. En daaraan zal weinig veranderen als de economische crisis voorbij is, gelooft hij. “Nederland krijgt geen grootschalige nieuwbouwopgave meer. Het accent is verschoven naar vernieuwing van de bestaande voorraad – in belangrijke mate zonder te slopen – en naar invulling van de weinige open ruimte in steden.” Transformatie dus van bestaande gebouwen, stedelijke verdichting en kleinschalige binnenstedelijke ‘invularchitectuur’.
Gaat daarmee de Hollandse planningstraditie van betaalbare massawoningbouw verloren? “Zeker niet. In de ‘global south’ is juist sprake van een supersnelle verstedelijking”, zegt Van Gameren. “Afrika, Azië en Zuid-Amerika zijn zeer geïnteresseerd in de lessen die wij de afgelopen honderd jaar hebben geleerd over betaalbare woningbouw.” Ze kunnen dus leren van successen, maar ook van hoe het niet moet.

Het is geen toeval dat zijn leerstoel een steeds internationaler karakter heeft gekregen. Het aantal buitenlandse studenten neemt toe en het onderwijs kijkt tot ver over de eigen grenzen. Van Gameren ziet het opbouwen van een wereldwijd netwerk van contacten als een belangrijke taak van zijn leerstoel. Enerzijds omdat de kennis die in Delft is samengebracht van pas komt in landen met een grote verstedelijkingsopgave. Anderzijds omdat in Delft opgeleide ontwerpers steeds vaker elders in de wereld aan de slag gaan. Dat vergt ook inzicht in lokale omstandigheden en tradities. Want goede architectuur ontstaat niet in een vacuüm. Innovatieve ideeën en doortimmerde ontwerpen ontstaan juist door kennis te nemen van alle achtergronden. Van Gameren: “Voor een goed architectonisch ontwerp moet je alle lagen van het bouwen met elkaar verbinden. Je moet materiaal, constructie, context en cultuur verbinden tot één geheel en dat verankeren in de plek. Een goed ontwerp is nooit een oneliner.”

Van Gameren richtte vanuit zijn leerstoel het periodiek Delft Architectural Studies on Housing Design (DASH) op voor het bestuderen van de link tussen theorie en praktijk. Het tijdschrift is geheel gewijd aan het woningontwerp, actuele ontwerpopgaven en de ontwikkeling van uitvoeringsmethoden. 
Dick van Gameren studeerde in 1988 cum laude af aan de faculteit Bouwkunde in Delft. Hij had lange tijd een eigen bureau. Momenteel is hij, naast hoogleraar in Delft, partner bij Mecanoo architecten.

Dick van Gameren